WAT ZAL IK GAAN VERZAMELEN ?
Dit is wat men vaak te horen krijgt als men iemand voorstelt er goed aan te doen een hobby te kweken en als voorbeeld noemt een postzegelverzameling op te zetten. Wat zal ik gaan verzamelen ? Ja, 100 jaar geleden was dit geen probleem. Je verzamelde gewoon alle postzegels die er bestonden, een wereldverzameling dus. Dat kon toen nog, afgezien van een aantal zeldzame stukken die bij de gewone verzamelaar met bescheiden middelen buiten zijn bereik lagen.
Tegenwoordig is een wereldverzameling met zelfs een zwakke benadering tot compleetheid een onmogelijkheid. De laatste 50 jaren zijn er letterlijk karrenvrachten nieuwe zegels door verschillende landen uitgegeven. Deze uitgiften beoogden meer het doel de Staatskas te spekken dan de noodzaak brieven te frankeren. Vele landen zijn in dit opzicht waarlijk op hol geslagen. Een mooi voorbeeld zijn de oostbloklanden. Ook zijn er veel nieuw ontsproten naties, die hun postzegels elders lieten drukken en via een distributeur in het land van fabricage aan goedgelovige lieden werden verkocht Deze zegels hadden nooit het land gezien waar ze gebruikt hadden moeten worden. Deze praktijken werden in de hand gewerkt door het steeds groeiend aantal verzamelaars, die een thematische collectie opzetten. Zegels met voorstellingen van honden, kevers, slangen, bloemen, katten, schilderijen, staatslieden, uitvinders en noem maar op. Wat de verzamelaar - op welk gebied dan ook - graag zou willen, tientallen landen stonden klaar om hen hierbij behulpzaam te zijn. Nu is het opzetten van een thematische collectie een interessante tak van het verzamelen van postzegels, die de verzamelaar veel genoegen kan geven. Toch ontbreekt hierbij een zekere mate van originaliteit.
Waarom niet een wereldverzameling van zwarte zegels ? Niet dat dit nieuw is maar men kan er iets heel aantrekkelijks van maken. Men zou deze verzameling kunnen indelen in 4 categorieën t.w.
1. albumbladen met lichtgrijze zegels,
2. albumbladen met grijze zegels,
3. albumbladen met donkergrijze zegels,
4. albumbladen met zwarte zegels
Als onderverdeling kan men dan weer de volgende scheiding aanbrengen:
1-a. zegels van normale afmetingen,
1-b. zegels - groot formaat - liggend,
1-c. zegels - groot formaat - staand,
1-d. zegels van zeer klein formaat ( ½ cent Canada ) of van een bijzondere vorm ( b.v. driehoekig ) etc.
Mij dunkt dat dit een uitdaging moet kunnen zijn voor zowel iedere beginnende alsook de gevorderde postzegelverzamelaar. Het aangename is dat men alleen maar gebruikte postzegels nodig heeft daar de zwarte afstempeling de eveneens zwarte zegel zelden of nooit zal ontsieren.
Ja, wat zal ik gaan verzamelen ? Heeft U wel eens gedacht aan een wereld-postzegelverzameling van antieke zegels ? Onder antiek verstaan we dan postzegels die vóór 1870 of 1875 zijn uitgegeven. De zegels zijn tussen 125 en 130 jaar oud.
Kostbaar zegt U ? Integendeel ! Deze manier zal de verzamelaar minder gaan kosten dan een verzameling van b.v. België of Frankrijk, die regelmatig met de nieuwe uitgiften moet worden bijgehouden. Er zijn vele honderden zegels van vóór 1875 die reeds voor een paar dubbeltjes te koop zijn. Men kan dus jarenlang voortdurend zijn wereldcollectie aanvullen met zegels, die men hier
en daar, links en rechts, bij collega's, vrienden in onze club, uit rondzendboekjes of tijdens postzegeldagen na intensief zoeken kan vinden.
Heeft U er ooit wel eens bij stilgestaan als U het groene Nederlandse zegeltje no. 15 NVPH (emissie 1869) met de afbeelding van het rijkswapen voor U heeft liggen, wat met dit zo nuttig stukje papier allemaal gebeurd kan zijn ? Om te beginnen werd het uitgegeven toen onze voorouders nog jonge kinderen waren en zeker is dat er nog geen vliegtuigen of auto's bestonden.
Onze wegen waren òf zandwegen òf kasseien. De hoge vélocipède zou pas 11 jaar later in 1880 voor het eerst zijn intrede doen. Huisverlichting geschiedde nog veel met kaarsen en als je gasverlichting bezat was je goed af. Het zegeltje dat voor U ligt maakte dit allemaal mede en ook de Frans-Duitse oorlog van 1870-1871. De trekschuit, getrokken door mannen of paarden, werd nog gebruikt. Hoe zou Nijmegen er toen wel hebben uitgezien. Wat een brok nostalgie.
Neem nu eens een ander goedkoop zegeltje. De 3 cent roze van de USA uit 1861 (Yvert no. 19). Het beleefde de tijd van de Amerikaanse burgeroorlog. Flitsen van 'Gejaagd door de wind' komen nu bij velen van U op. Verspreide gevechten met Indianenstammen zouden nog tientallen jaren voortduren. Vijf jaar na de uitgifte van dit roze exemplaar zwierven de losgeslagen elementen van beide legers rovend over het land en zij waren het die stof gaven tot wat we nu bijna dagelijks op de televisie aanschouwen.
Daar de spoorweg naar de Amerikaanse westkust eerst in 1869 gereed was, is het waarschijnlijk dat er in het prille bestaan van ons zegeltje nog lange rijen huifkarren naar het Westen trokken met alle gevaren daaraan verbonden.
Ik zou misschien door kunnen gaan, doch liever zag ik de leden van onze club eens met suggesties over 'wat zal ik verzamelen?' naar voren komen. Als ze hun verschillende ideeën aan onze voorzitter bekend zouden maken, konden deze tezamen in een aflevering van 'WAALZEGEL' afgedrukt worden. Welke verrassende mogelijkheden onze hobby nog kan bieden, zal dan blijken.
J.Blokland